"Bana bir dava dilekçesi yaz" cümlesi, yapay zekâdan alabileceğiniz en zayıf çıktıyı üretir. Aynı araç, doğru kurgulanmış bir istekle çalıştığında ise saatlerinizi geri verebilir. Fark, aracın gücünde değil, girdide ve denetim düzeninde.

Önce iskelet: dilekçede ne bulunmak zorunda?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119, dava dilekçesinde bulunması gereken unsurları sayar: mahkemenin adı; tarafların ad, soyad ve adresleri; davacının T.C. kimlik numarası; varsa kanuni temsilci ve vekil bilgileri; davanın konusu ve malvarlığına ilişkin davalarda dava değeri; iddianın dayanağı olan vakıaların sıra numarası altında açık özetleri; her vakıanın hangi delille ispat edileceği; dayanılan hukuki sebepler; açık talep sonucu ve imza.

Bu liste, yapay zekâya vereceğiniz talimatın da iskeletidir. Vakıa–delil eşleşmesini ve açık talep sonucunu istemezseniz, akıcı ama iş görmez bir metin alırsınız.

Girdi kalitesi: modele ne vermelisiniz?

Bir dilekçe taslağının kalitesi, verdiğiniz bağlamla doğru orantılıdır. En az şunlar:

Dava türü ve görevli/yetkili mahkeme. "Kiralananın tahliyesi, Sulh Hukuk Mahkemesi" gibi.
Taraf sıfatları. Kim davacı, kim davalı; vekil kim.
Vakıalar — tarih sırasıyla. Kısa, düz cümlelerle. Yorum değil olay.
Elinizdeki deliller. Sözleşme, ihtarname, tanık, banka kaydı, bilirkişi raporu.
Talep. Ne istiyorsunuz, hangi tutarla, faiz başlangıcı ne olsun.
Bilmediğiniz/eksik olan. "Tebligat tarihi dosyada yok" demek, modelin oraya yer tutucu bırakmasını sağlar — uydurmasını değil.

Son madde en çok atlanan ve en kritik olanıdır. Eksik bilgiyi belirtmezseniz model boşluğu doldurmaya çalışır.

Müvekkil bilgisini nasıl verirsiniz?

Kişisel veriyi asgaride tutun. Vakıaları anlatırken "müvekkil", "davalı şirket" gibi genel adlandırmalar çoğu zaman yeterlidir; ad-soyad, T.C. numarası ve adres gibi bilgiler taslağa son aşamada eklenir. Kullandığınız aracın verileri nerede tuttuğunu ve model eğitiminde kullanıp kullanmadığını önceden bilin — avukatlar için yapay zekâ rehberinde sorulacak soruların listesi var.

Dayanak: atıflar nereden gelmeli?

Bir dilekçenin gücü, dayanaklarının doğruluğundadır. Burada iki yaklaşım vardır ve aralarındaki fark kritiktir:

Bellekten yazan model: madde numarasını ve kararı hatırlamaya çalışır. Sonuç akıcıdır; künye uydurulmuş olabilir.
Kaynağından getiren model: ilgili kanun maddesini ve kararları resmî kaynaktan çeker, metni okur, sonra yazar. Her atıf tıklanabilir bir belgeye bağlıdır.

İkincisi bir tercih değil, meslekî zorunluluktur. Uydurma bir esas–karar numarası dilekçeye girdiğinde, esasa ilişkin haklılığınız tartışılmadan önce dosyanın itibarı zedelenir.

Pratik kural: taslaktaki her atıfı açın. Açılmayan atıf metinden çıkar.

Üslup: taslak neden "sizin gibi" yazmalı?

Her hukukçunun bir yazım imzası vardır: hitap kalıpları, paragraf uzunluğu, başlıklandırma alışkanlığı, kapanış formülü, atıf yoğunluğu. Standart bir yapay zekâ çıktısı bunların hiçbirini taşımaz; sonuçta metin "yabancı" durur ve baştan sona yeniden yazmanız gerekir.

Bunu çözmenin iki yolu var:

Tercih ayarları. Dilekçe uzunluğu (kısa / orta / ayrıntılı), içtihat atıf yoğunluğu ve mevzuat atıf yoğunluğu gibi ayarlar, çıktının karakterini belirgin biçimde değiştirir.
Örnekten öğrenme. Kendi bitmiş dilekçelerinizden birkaçını sisteme tanıtırsanız, üslup analizinden çıkan profil sonraki taslaklara uygulanır.

Themis.ai'de her iki yol da vardır: kurulum sihirbazındaki tercihler her yanıtta uygulanır, "üslubumu öğren" akışı ise yüklediğiniz örnek dilekçelerden bir üslup profili çıkarır.

Taraflar bölümü ve imza bloğu

Dilekçenin en çok hata alan yeri, aslında en mekanik yeridir: taraflar bölümünün sırası. Yerleşik düzen şudur:

DAVACI          :
ADRESİ          :
VEKİLİ          :
ADRESİ          :
DAVALI          :
ADRESİ          :
KONU            :
AÇIKLAMALAR     :
HUKUKİ SEBEPLER :
DELİLLER        :
SONUÇ VE İSTEM  :

Vekil bilgisinde baro ve sicil numarası taraflar bölümünde yer alır (VEKİLİ : Av. Ad Soyad (X Barosu, Sicil No: Y)); imzanın üstünde sıfat satırı (örneğin "Davacı Vekili" ya da "Sanık Müdafii") bulunur. Bir araç bu bölümü sizin profilinizden dolduruyorsa, adres ve sicil bilgisinin uydurulmadığından emin olun — bilgi yoksa yer tutucu bırakılmalıdır.

Denetim listesi: taslağı imzadan önce nasıl okumalı?

Taslak elinize geldiğinde şu sırayla geçin:

Talep sonucu açık mı, istediğiniz her kalem yazılı mı?
Vakıalar numaralı ve tarih sıralı mı; her birinin bir delili var mı?
Atıflar açılıyor mu; madde numaraları ve karar künyeleri belgeyle uyuşuyor mu?
Süreler doğru mu (itiraz, temyiz, hak düşürücü süre)? Aritmetiği elle doğrulayın.
Karşı argüman öngörülmüş mü; zayıf noktanız metinde savunulmuş mu?
Yer tutucular kaldı mı ([ESAS NO], [Büro adresi])?
Kişisel veri gereğinden fazla mı; gerekmeyen ayrıntı çıkarıldı mı?

Bu liste bir dakikanızı alır ve dilekçenin sizin ürününüz olduğunu güvence altına alır. Yapay zekâ çıktısı her koşulda taslaktır; imzalanan metnin sorumluluğu imzalayana aittir.

Çıktıyı nasıl teslim alırsınız?

Hazır metnin UYAP'a gidecek biçimde olması pratik bir gerekliliktir. Themis.ai'de dilekçe UDF, Word ve PDF olarak dışa aktarılabilir; imza bloğu profilinizden gelir. UDF'in ne olduğu ve e-imzanın dönüşümlerde neden korunamadığı için: UDF dosyası nedir, nasıl açılır.

Kısa bir örnek: iyi ve kötü istek

Kötü:

Kiracıyı çıkarmak için dilekçe yaz.

İyi:

Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılacak, ihtiyaç nedeniyle tahliye davası dilekçesi hazırla. Davacı, taşınmazı 2023'te satın alan malik; kendi oğlunun konut ihtiyacı için kullanacak. Kiracı 2019'dan beri oturuyor, sözleşme belirli süreli ve 1 Eylül'de yenileniyor. Elimizde tapu, kira sözleşmesi ve noterden çekilmiş ihtarname var. İhtarnamenin tebliğ tarihi dosyada yok — oraya yer tutucu bırak. İlgili Türk Borçlar Kanunu maddelerini ve gereksinimin gerçekliğine dair Yargıtay uygulamasını kaynağından getir; orta yoğunlukta atıf kullan.

İkinci istek, birinciden yalnız daha uzun değil; denetlenebilir bir çıktı üretir. Bu örneğin hukuki arka planı için: ihtiyaç nedeniyle tahliye şartları.